گفتگو

يكشنبه28تير1405

13:16

159

از بقعه به جامعه؛ از زیارت به تربیت؛ از وقف به خدمت

مدیرکل امور فرهنگی سازمان اوقاف و امور خیریه، با تشریح برنامه‌های دوره جدید مدیریتی خود، از تدوین «نقشه راه تحول فرهنگی بقاع متبرکه»، تشکیل شورای اندیشه‌ورزی فرهنگی، تقویت نقش بقاع به‌عنوان قرارگاه‌های فرهنگی محله‌محور و راه‌اندازی نهضت روایتگری وقف خبر داد و تأکید کرد: بقاع متبرکه باید از جایگاه صرفاً زیارتی فراتر رفته و به کانون‌های تربیت، فرهنگ‌سازی و خدمت اجتماعی تبدیل شوند.

تمدید مسئولیت مدیرکل امور فرهنگی سازمان اوقاف، آغازی بر فصل تازه‌ای از برنامه‌های فرهنگی این سازمان است؛ برنامه‌هایی که با شعار «از بقعه به جامعه؛ از زیارت به تربیت؛ از وقف به خدمت»، بر ارتقای نقش بقاع متبرکه در عرصه‌های فرهنگی، اجتماعی و تربیتی، بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان و توسعه فعالیت‌های رسانه‌ای و جهاد تبیین متمرکز شده است. رضا معممی مقدم در گفت‌وگویی، مهم‌ترین اولویت‌ها و رویکردهای این دوره را تشریح کرده است.

با تمدید مسئولیت جنابعالی از سوی ریاست محترم سازمان اوقاف، مهم‌ترین پیام این حکم را چه می‌دانید؟
از اعتماد ریاست محترم سازمان، حجت‌الاسلام والمسلمین خاموشی و معاون محترم فرهنگی و اجتماعی حجت‌ الاسلام والمسلمین عادل صمیمانه سپاسگزارم. به اعتقاد من، این حکم بیش از آنکه تمدید یک مسئولیت باشد، ابلاغ یک مأموریت تحول‌آفرین است وصرفاً ادامه یک مسئولیت اداری نیست، بلکه آغاز مرحله‌ای تازه در مسیر تحول فرهنگی سازمان است.
سه محور اصلی در این حکم برجسته شده است؛ نخست، تعالی امور فرهنگی در بقاع متبرکه؛ دوم، بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان و متخصصان خارج از سازمان؛ و سوم، تعامل و هم‌افزایی با سایر معاونت‌ها و دستگاه‌های فرهنگی. این سه محور، نقشه راه دوره جدید مدیریت فرهنگی سازمان را ترسیم می‌کند. ما معتقدیم بقاع متبرکه باید از جایگاه صرفاً برگزاری مناسبت‌ها فراتر رفته و به کانون‌های اثرگذار فرهنگی و اجتماعی تبدیل شوند. شعار این دوره نیز بر همین اساس انتخاب شده است: «از بقعه به جامعه؛ از زیارت به تربیت؛ از وقف به خدمت».

این تحول فرهنگی از کجا آغاز خواهد شد؟
نخستین اقدام، تدوین «نقشه راه تحول فرهنگی بقاع متبرکه» خواهد بود. در این سند راهبردی، مأموریت‌های فرهنگی سازمان در افق سه‌ساله با آسیب شناسی فعالیت های کذشته تا دو ما آینده ترسیم می‌شود. محورهای اصلی آن شامل تبدیل بقاع متبرکه به پایگاه تربیت نسل آینده، ترویج فرهنگ وقف و مشارکت اجتماعی، توسعه فعالیت‌های قرآنی و سبک زندگی اسلامی ایرانی، و تقویت جهاد تبیین و روایت‌گری فرهنگی خواهد بود. همچنین برای نخستین بار شاخص‌های دقیق ارزیابی عملکرد فرهنگی بقاع و ادارات کل استان‌ها طراحی خواهد شد تا بتوانیم میزان اثربخشی برنامه‌ها را به‌صورت واقعی ارزیابی کنیم که در سامانه سلاله قابل مشاهذه خواهد بود.

در حکم ریاست سازمان بر تعالی امور فرهنگی بقاع متبرکه تأکید شده است. این موضوع چگونه محقق خواهد شد؟
اعتقاد داریم بقاع متبرکه باید به «قرارگاه‌های فرهنگی محله‌محور» تبدیل شوند. یعنی علاوه بر نقش معنوی، در حل مسائل فرهنگی و اجتماعی محله نیز نقش‌آفرینی کنند.تقویت ارتباط مستمر با خانواده‌ها، نوجوانان و جوانان، حمایت از گروه‌های مردمی و جهادی، برگزاری دوره‌های مهارت‌آموزی، مشاوره خانواده و فعالیت‌های فرهنگی مستمر، از جمله مأموریت‌هایی است که برای بقاع متبرکه تعریف خواهد شد. هدف ما این است که مردم، بقعه را مأمن معنویت، تربیت و خدمت اجتماعی بدانند

یکی از محورهای مهم حکم، بهره‌گیری از کارشناسان خبره خارج از سازمان است. برنامه شما در این زمینه چیست؟
امروز مسائل فرهنگی نیازمند نگاه‌های نو و بهره‌گیری از تجربه‌های متنوع است و مسائل فرهنگی پیچیده‌تر از آن است که صرفاً با ظرفیت‌های درون‌سازمانی قابل حل باشد. به همین دلیل تشکیل «شورای اندیشه‌ورزی فرهنگی سازمان اوقاف» را در دستور کار قرارخواهیم داد. در این شورا از استادان دانشگاه، پژوهشگران حوزه فرهنگ، فعالان رسانه‌ای، نخبگان جوان و صاحب‌نظران اجتماعی استفاده خواهیم کرد. همچنین در پروژه‌های تخصصی از مشاوران و خبرگان بیرون از سازمان بهره خواهیم گرفت تا نگاه‌های نو و تجربه‌های موفق وارد عرصه فرهنگی اوقاف می‌کنیم تا کیفیت برنامه‌ها ارتقا یابد و ایده‌های نو وارد عرصه فرهنگ شود

در حوزه نوجوانان و جوانان چه تحولاتی پیش‌بینی شده است؟
آینده بقاع متبرکه در گرو ارتباط مؤثر با نسل جدید است. توسعه طرح «نشاط معنوی» با رویکرد تربیتی یکی از اولویت‌های ماست. برگزاری لیگ بازی‌های فکری و مهارتی، تولید نشریات نوجوانانه در بقاع، دوره‌های مهارت‌های زندگی، اردوهای معرفتی و زیارتی و تشکیل شبکه «جوانان خادم فرهنگ وقف» از جمله برنامه‌هایی است که دنبال خواهد شد. هدف ما این است که نوجوانان و جوانان بقاع را خانه فرهنگی خود بدانند

در حوزه رسانه و جهاد تبیین چه برنامه‌ای دارید؟
یکی از ضعف‌های موجود، غلبه گزارش‌های آماری بر روایت‌های انسانی و اجتماعی است. به همین دلیل «نهضت روایتگری وقف و بقاع» را راه‌اندازی خواهیم کرد. باید از زندگی افرادی که از برکات وقف بهره‌مند شده‌اند، از خدمات اجتماعی بقاع، از نقش واقفان در پیشرفت جامعه و از اثرات واقعی موقوفات برای مردم روایت کنیم. پویش ملی «وقف؛ زندگی مردم» نیز با همین هدف طراحی شده است. ما معتقدیم هر موقوفه یک داستان الهام‌بخش و هر بقعه یک ظرفیت بزرگ روایتگری دارد این مهم را از روابط عمومی، پورتال راسخون و اعزام مبلغ پیگیرخواهیم بود.

تعامل با سایر معاونت‌ها و دستگاه‌های فرهنگی کشور چگونه دنبال خواهد شد؟
موفقیت فرهنگی بدون هم‌افزایی امکان‌پذیر نیست. در داخل سازمان، پروژه‌های مشترک با معاونت‌ها وواحدهای مختلف تعریف خواهیم کرد و جلسات منظم هم‌اندیشی و هماهنگی برگزار می‌شود. در سطح ملی نیز همکاری گسترده با سازمان تبلیغات اسلامی، شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی، آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها، بسیج، گروه‌های جهادی، هیئات مذهبی و کانون‌های فرهنگی هنری مساجد در دستور کار قرار دارد. ما به دنبال ایجاد یک شبکه فرهنگی گسترده برای خدمت‌رسانی مؤثرتر هستیم و معتقدیم شبکه‌سازی فرهنگی، لازمه موفقیت در مأموریت‌های جدید است

چه چشم‌اندازی برای پایان این دوره دو ساله ترسیم کرده‌اید؟
امیدواریم در پایان این دوره، بقاع متبرکه به کانون‌های امید، معرفت و خدمت اجتماعی تبدیل شوند؛ شبکه‌ای از جوانان و خادمان فرهنگی در سراسر کشور شکل گرفته باشد؛ روایت‌های اثرگذار از برکات وقف در رسانه‌ها جریان پیدا کرده باشد؛ همکاری‌های بین‌دستگاهی گسترش یافته باشد و نظام ارزیابی فرهنگی بر پایه کیفیت و اثرگذاری استوار شود. هدف ما این است که سازمان اوقاف در حوزه فرهنگ، از یک برگزارکننده برنامه‌های مناسبتی به نهادی مرجع، جریان‌ساز و مسئله‌محور در عرصه فرهنگ و اجتماع مبتنی بر زیارت، وقف و خدمت ارتقا یابد

سخن پایانی
وقف و بقاع متبرکه از بزرگ‌ترین سرمایه‌های فرهنگی و اجتماعی کشور هستند. اگر بتوانیم این ظرفیت عظیم را با نیازهای واقعی جامعه، به‌ویژه نسل جوان، پیوند بزنیم، نقش اوقاف در امیدآفرینی، تربیت، تحکیم خانواده، جهاد تبیین و خدمت اجتماعی بیش از گذشته نمایان خواهد شد. امیدوارم با همدلی همکاران، همراهی مدیران استان‌ها و مشارکت نخبگان و فعالان فرهنگی، ان‌شاءالله با همکاری همکاران عزیز، مدیران استان‌ها، امنای بقاع، خادمان فرهنگی و همه دلسوزان فرهنگ دینی، این مسیر را با قوت ادامه خواهیم داد و بتوانیم این مأموریت را به شایستگی به سرانجام برسانیم.