منصور صفت‌گل، استاد تمام تاریخ دانشگاه تهران در نشست تخصصی وقف در دوره صفویه همزمان با هفته اردبیل در حسینیه مجتهد اردبیلی اظهار داشت: مستندات ارزشمندی را داریم که نشان می دهد از گذشته موقوفات بیشماری در منطقه آذربایجان به ویژه اردبیل موجود بوده و این موقوفات و هبه و خلع مالکیت از ویژگی های دوره صفویه است.

وی گسترش امر وقف را در ایران دوره صفویه یادآور شد و خاطرنشان کرد: به دلیل تغییر مذهب در ایران و گرایش مردم به تشیع ناب وقف نیز مورد توجه قرار گرفت.

پژوهشگر و صفویه شناس معروف ایران گفت: از قرن دهم هجری وقف در ایران شرایط جدیدی پیدا کرد هرچند که وقف در دوران قبل از صفوی نیز رونق داشته اما با شکل گیری دو اداره بزرگ وقفی قبل و بعد از صفویه به اصطلاح اوقاف قدیم و جدید سعی شد تا تمشیت امور انجام شود.

صفت‌گل افزود: در دوره شاه عباس معافیت های جدید مالی مورد توجه قرار گرفت و اداره اوقاف به شکل جدید شکل گرفت که نشان می دهد وقف مورد توجه بوده و حتی در بقعه شیخ صفی الدین وقف های متعددی به ثبت رسیده است.

وی تصریح کرد: از سال 700 هجری تا 907 ما شاهد شکل گیری دولت صفوی هستیم که بیش از 200 سال رونق موقوفات را شاهد هستیم.

این نویسنده و مترجم خارجی بیان کرد: نسخ خطی نشان می دهد که حتی در دوره های بعد صفویان نیز موقوفات سروسامان یافته و آرامگاه اجداد صفویان به عنوان مکان های وقفی مورد استفاده قرار گرفته است.

صفت‌گل تعدد حمام ها و کاروانسراها را در عصر صفوی یادآور شد و بیان کرد: در کنار توجه به طهارت مردم دادوستد و ارتباطات تجاری در این دوره رشد و گسترش خوبی پیدا کرده است.

سامان ابی‌زاده، نویسنده و پژوهشگر حوزه صفوی شناسی نیز اظهار داشت: بازخوانی تاریخ صفویان نشان می دهد که بزرگان این مکتب همواره دست خیر و نیکی در پشتیبانی دیگران داشتند و با اخلاق، عرفان و تصوف سعی کردند تا شرایط معنوی را در جامعه رونق ببخشند.

وی ادامه داد: در دوره شاه اسماعیل و شاه عباس میراث معنوی از هنر و معماری گرفته تا رونق وقف و هبه را شاهد هستیم که به یقین امروز بخش عظیمی از این میراث مورد صیانت قرار گرفته است.