نماینده ولی فقیه و رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به افزایش اجرای نیات موقوفات در سالهای اخیر گفت: میزان اجرای نیات موقوفات که در سال گذشته به حدود ۶.۵ هزار میلیارد تومان رسیده بود، امسال به حدود هشت همت خواهد رسید و سازمان اوقاف تلاش میکند با توسعه بهرهوری موقوفات و مولدسازی صحیح، منابع بیشتری را برای اجرای نیات واقفان اختصاص دهد.
حجتالاسلام والمسلمین سیدمهدی خاموشی شنبه ۲۱ شهریور در نشست شورای قضائی استان فارس، با اشاره به جایگاه وقف و وظایف سازمان اوقاف اظهار کرد: در ماده یک قانون سازمان اوقاف، ولیفقیه اختیار امور این سازمان را به شخص مجاز واگذار کرده و بنابراین سازمان در چارچوب این جایگاه و بر اساس وظایف قانونی خود عمل میکند.
وی با بیان اینکه سازمان اوقاف در حوزههای مختلف اقتصادی، اجتماعی، درمانی و علمی نیز ورود کرده است، افزود: میزان اجرای نیات موقوفات در سال قبل حدود ۶.۵ همت بود و پیشبینی میکنیم این رقم در سال جاری به حدود هشت همت برسد. این میزان از عملکرد برخی وزارتخانهها نیز بیشتر است و باید این ظرفیت به شکل شفاف در اختیار مردم قرار گیرد.
خاموشی ادامه داد: در حوزه اربعین نیز حدود ۳۶۰ موکب داشتیم و تلاش کردهایم مشخص باشد منابع مورد استفاده در این موکبها از چه محلهایی تأمین میشود. در هر جایی که سازمان اوقاف فعالیت دارد، باید منابع و نحوه هزینهکرد آن برای مردم روشن باشد.
شفافیت مالی و ساماندهی اجاره موقوفات
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه با اشاره به اقدامات انجامشده برای شفافیت مالی این سازمان گفت: سامانه مزایده سازمان اوقاف راهاندازی شده و اطلاعات مربوط به اجاره املاک و موقوفاتی که در سراسر کشور از طریق مزایده عرضه میشوند، قابل مشاهده است.
وی افزود: اگر فردی به دنبال اجاره یک واحد آپارتمان، زمین زراعی، آب، سوله، مغازه، ساختمان تجاری یا اداری باشد، میتواند در سامانه مزایده سازمان اوقاف اطلاعات مربوط به موارد عرضهشده را مشاهده کند.
حجت الاسلام خاموشی با اشاره به موضوع اجاره موقوفات نیز گفت: در سال جاری و با توجه به شرایط جنگی، درباره اجاره صدها هزار واحد مسکونی تصمیماتی اتخاذ شد و سازمان اوقاف تلاش کرد افزایش اجارهبها متناسب با شرایط و وضعیت اقتصادی مردم باشد.
وی با بیان اینکه نظمبخشی به اجارهها موجب افزایش درآمد سازمان شده است، ادامه داد: با ساماندهی اجارهها و شناسایی ظرفیتهای درآمدی موقوفات، درآمدهای سازمان افزایش یافته و این منابع باید در مسیر اجرای نیت واقفان هزینه شود.
رئیس سازمان اوقاف همچنین درباره مولدسازی موقوفات گفت: بخشی از موقوفات هنوز وارد فرآیند مولدسازی نشدهاند، اما سازمان تلاش دارد با استفاده از ابزارهای قانونی و اجرای طرحهای اقتصادی مناسب، ارزش افزوده بیشتری برای موقوفات ایجاد کند.
هوش مصنوعی در بررسی پروندههای قضائی
حجت الاسلام خاموشی همچنین بر استفاده از فناوریهای جدید در فرآیندهای کارشناسی و قضائی تأکید کرد و گفت: استفاده از هوش مصنوعی میتواند در بررسی اسناد و محاسبات مربوط به پروندهها کمککننده باشد.
وی افزود: در صورت ایجاد یک پلتفرم مناسب در اختیار منشی یا شعبه دادگاه، میتوان بخشی از بررسی اسناد و محاسبات را با سرعت بیشتری انجام داد و در مواردی که نیاز به بررسی کارشناسی وجود دارد، اطلاعات مورد نیاز را در زمان کوتاهتری استخراج کرد.
رئیس سازمان اوقاف ادامه داد: در برخی پروندهها، مبالغ و اسناد متعددی باید بررسی شود و استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی میتواند به کارشناسان و قضات در جمعبندی سریعتر اطلاعات کمک کند.
مناقشه درباره اراضی موقوفه و منابع طبیعی
حجت الاسلام خاموشی درباره اختلافات موجود میان سازمان اوقاف و دستگاههای مرتبط با منابع طبیعی نیز گفت: سازمان در زمینه حفظ عین موقوفات و تعیین وضعیت اراضی موقوفه، فرآیندهای قانونی را دنبال میکند و بخش قابل توجهی از پروندهها تاکنون تعیین تکلیف شده است.
وی با بیان اینکه حدود ۸۰ درصد از این فرآیند طی شده است، افزود: اگر شرایط جنگی و مشکلات ایجادشده در روندهای اداری وجود نداشت، بخش بیشتری از این پروندهها تعیین تکلیف میشد، اما اکنون با سرعت بیشتری در حال ادامه کار هستیم و امیدواریم تا پایان سال این میزان به حدود ۹۰ درصد برسد.
رئیس سازمان اوقاف اظهار کرد: بخش باقیمانده از پروندهها عمدتاً مربوط به موارد دشوارتر و اختلافات میان دستگاهها، از جمله منابع طبیعی است که بررسی آنها نیازمند زمان و کارشناسی بیشتری است.
حجت الاسلام خاموشی افزود: ممکن است ملکی برای مدت طولانی آباد نشده باشد، اما این مسئله بهتنهایی نمیتواند دلیل بر عدم وجود وقف باشد و باید اسناد تاریخی و مبانی فقهی و حقوقی آن بررسی شود.
توسعه فعالیتهای دانشبنیان سازمان اوقاف
رئیس سازمان اوقاف در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به فعالیتهای اقتصادی و دانشبنیان این سازمان گفت: سازمان اوقاف در سالهای اخیر تلاش کرده است در حوزههایی وارد شود که نیاز کشور است اما سرمایهگذاری کافی در آنها صورت نگرفته است.
وی همچنین به سرمایهگذاری سازمان اوقاف در حوزه تجهیزات نفتی اشاره کرد و گفت: یکی از طرحهای دانشبنیان سازمان، تولید جریانسنجهای چندفازی مورد استفاده در صنعت نفت است که پیش از این فناوری آن در اختیار شرکتهای خارجی قرار داشت.
رئیس سازمان اوقاف افزود: سازمان برای سرمایهگذاری در این طرح حدود ۵۰ میلیارد تومان هزینه کرده و ارزش سهم سازمان در این شرکت اکنون به بیش از هزار میلیارد تومان رسیده است.
حجت الاسلام خاموشی ادامه داد: این نمونهای از مفهوم سرمایهگذاری دانشبنیان است که در آن سازمان با ورود به یک فناوری مورد نیاز کشور، ضمن کاهش وابستگی، ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کرده است.
ورود به حوزه تجهیزات پزشکی و کاهش هزینه درمان
وی همچنین از سرمایهگذاری در حوزه تجهیزات پزشکی خبر داد و گفت: سازمان اوقاف در زمینه ارزانسازی تجهیزات پزشکی حدود ۶۰ محصول مورد استفاده در اتاقهای جراحی را هدفگذاری کرده که تاکنون تولید بخشی از آنها آغاز شده است.
حجت الاسلام خاموشی با اشاره به هزینه بالای درمان برخی بیماریها، بهویژه سرطان، اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در کشور باید کاهش هزینه درمان باشد و سازمان اوقاف در این زمینه نیز تلاش کرده است از طرحهای فناورانه حمایت کند.
وی با اشاره به روشهای جدید درمان سرطان افزود: یکی از فناوریهایی که سازمان از آن حمایت کرده، روشی مبتنی بر الکتروکموتراپی است که میتواند با افزایش دریافت درمان در بافت تومور، در درمان برخی تومورهای سخت نیز مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه گفت: هزینه این روش نسبت به برخی روشهای متداول درمان بسیار پایینتر است و میتواند در کاهش هزینه درمان بیماران مؤثر باشد.
توسعه پرورش آبزیان برای کاهش مصرف آب
حجت الاسلام خاموشی همچنین با اشاره به بحران آب در کشور گفت: ایران کشوری کمآب است و باید در الگوی تولید محصولات غذایی نیز میزان مصرف آب مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: برای تولید یک کیلوگرم گوشت دام سنگین حدود ۱۶ هزار لیتر آب، برای دام سبک حدود هشت هزار لیتر و برای مرغ حدود چهار هزار لیتر آب مصرف میشود. در پرورش ماهی در خشکی این میزان حدود هزار و چندصد لیتر است و در پرورش دریایی نیز میزان مصرف آب بسیار پایینتر خواهد بود.
رئیس سازمان اوقاف ادامه داد: به همین دلیل سازمان به سمت توسعه پرورش آبزیان در استانهای هرمزگان، بوشهر و خوزستان حرکت کرده و تلاش دارد در مقیاس وسیع وارد این حوزه شود.
وی گفت: کاهش مصرف آب در بخش کشاورزی و دامپروری میتواند در تأمین آب شرب و سایر مصارف کشور نیز اثرگذار باشد و به همین دلیل توسعه زنجیرههای تولید آبزیان از برنامههای مورد توجه سازمان است.
توسعه درختکاری و ایجاد منابع درآمدی جدید
حجت الاسلام خاموشی یکی دیگر از زمینههای مورد توجه سازمان اوقاف را توسعه درختکاری دانست و گفت: اگر در کشور سطح درختکاری به حدود پنج میلیون هکتار برسد، ظرفیت اقتصادی قابل توجهی ایجاد خواهد شد و میتواند بخشی از وابستگی اقتصادی کشور به درآمدهای نفتی را کاهش دهد.
وی افزود: اکنون بخش قابل توجهی از نیاز کشور به چوب از خارج تأمین میشود و سازمان اوقاف در حال اجرای طرحهای نمونه در مقیاسهای ۲۰۰، ۳۰۰ و ۵۰۰ هکتاری است تا در صورت موفقیت، این طرحها در سطح گستردهتر اجرا شوند.
رئیس سازمان اوقاف با بیان اینکه این طرحها باید بر اساس شرایط اقلیمی و ظرفیتهای هر منطقه اجرا شوند، ادامه داد: توسعه منابع طبیعی و اقتصادی جدید میتواند در بلندمدت به ایجاد درآمد پایدار کمک کند.
وقف ظرفیت تصمیمسازی برای کشور دارد
رئیس سازمان اوقاف در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر ماهیت وقف گفت: وقف در ابتدا مال شخصی بوده و پس از وقف، در چارچوب نیت واقف قرار میگیرد و سازمان اوقاف نیز به عنوان متولی قانونی، وظیفه صیانت از آن و اجرای نیت واقف را بر عهده دارد.
وی افزود: سازمان اوقاف به دلیل برخورداری از این ظرفیت میتواند در برخی حوزههای مورد نیاز کشور از جمله آب، خاک، انرژی، درمان و تولید ورود کند و در این زمینه تصمیمسازی داشته باشد.
حجت الاسلام خاموشی همچنین درباره فعالیت سازمان در بازار سرمایه اظهار کرد: سازمان اوقاف اجازه ایجاد سبد جدید در بورس را ندارد و تنها سهام موجودی را که از قبل در اختیار سازمان بوده، حفظ کرده است.
رئیس سازمان اوقاف و امور خیریه کشور گفت: با استفاده از ظرفیتهای موجود، میتوان ارزش فعالیتهای اقتصادی سازمان را افزایش داد و برآورد ما این است که ظرفیت منابع سازمان در دو سال آینده میتواند افزایش چشمگیری داشته باشد.
مقاومت ملت ایران ریشه در باورها دارد
حجت الاسلام خاموشی در ادامه سخنان خود با اشاره به شرایط کشور و جنگ اخیر اظهار کرد: آنچه در جریان این حوادث اتفاق افتاد، نشان داد که ملت ایران در برابر فشار و تهدید دشمن ایستادگی میکند و مقاومت تنها یک موضوع نظامی نیست، بلکه ریشه در باور و اعتقاد مردم دارد.
وی با اشاره به مفاهیم قرآنی درباره تقابل حق و باطل افزود: در طول تاریخ، همواره جریان حق و باطل در برابر یکدیگر قرار داشتهاند و در این میان، انسان مؤمن باید مسیر خود را بر اساس حق انتخاب کند. آنچه امروز در کشور جریان دارد نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است و رهبری انقلاب با هدایت جامعه، مسیر مقاومت و ایستادگی را مشخص کردهاند.
حجت الاسلام خاموشی با اشاره به حوادث و خسارتهای واردشده در جریان حملات دشمن، ادامه داد: با وجود فشارهای ایجادشده، ساختار کشور و اراده مردم برای ادامه مسیر از بین نرفته و ملت ایران نشان داده است که در برابر تهدیدها عقبنشینی نمیکند.